علائم خرابی فیلتر گیربکس اتوماتیک
فیلتر گیربکس اتوماتیک یکی از قطعات حیاتی در سیستم انتقال قدرت خودروهای اتوماتیک است که وظیفه دارد ناخالصیها، برادههای فلزی، گردوغبار و سایر آلودگیها را از روغن گیربکس جدا کند. در واقع فیلتر، مثل یک محافظ عمل میکند تا قطعات حساس گیربکس از آسیب در امان باشند. اما با گذر زمان و کارکرد بالا، ممکن است این فیلتر کثیف یا مسدود شود و عملکرد گیربکس را تحت تاثیر قرار دهد. در این مقاله، به بررسی دقیق علائم خرابی فیلتر گیربکس اتوماتیک میپردازیم و توضیح میدهیم چه زمانی باید نسبت به تعویض آن اقدام کرد.
چرا فیلتر گیربکس اتوماتیک اهمیت دارد؟
در سیستم گیربکس اتوماتیک، روغن نقش کلیدی دارد؛ هم برای روانکاری قطعات متحرک و هم برای خنکسازی. این روغن به طور مداوم درون مدار حرکت میکند و اگر فیلتر نتواند به خوبی ناخالصیها را بگیرد، ذرات فلزی و آلودگیها وارد مسیر انتقال روغن شده و موجب آسیبهای جدی به گیربکس میشوند. فیلتر کثیف یا خراب میتواند مانع گردش روان روغن شود و همین مسئله منجر به فشار بیشازحد، داغ شدن، یا حتی گیرکردن دندهها شود.
علائم خرابی فیلتر گیربکس اتوماتیک
در ادامه، شایعترین نشانههایی که میتوانند از خرابی یا گرفتگی فیلتر گیربکس اتوماتیک حکایت داشته باشند را بررسی میکنیم:
1. تعویض دنده سخت یا با تاخیر انجام میشود
یکی از علائم رایج خرابی فیلتر، کُندی یا خشکی در تعویض دندهها است. وقتی فیلتر گرفته یا مسدود شود، روغن بهسختی جریان پیدا میکند و فشار مناسب برای تعویض دنده ایجاد نمیشود. در نتیجه، تعویض دندهها با تاخیر، ضربه یا گیرکردگی همراه خواهد بود.
2. داغ شدن بیشازحد گیربکس
وقتی فیلتر خراب باشد، روغن نمیتواند به خوبی جریان یابد و عمل خنکسازی نیز مختل میشود. نتیجهاش افزایش دمای گیربکس و بالا رفتن احتمال آسیب به قطعات داخلی است. اگر هنگام رانندگی احساس کردید خودرو بیش از حد داغ میشود یا فن دائماً کار میکند، میتواند نشانهای از گرفتگی فیلتر باشد.
3. بوی سوختگی از گیربکس
بوی سوختگی یا بوی بدی که از زیر کاپوت یا نزدیک گیربکس به مشام میرسد، ممکن است به دلیل سوختن روغن گیربکس باشد. وقتی فیلتر مسدود شود و روغن بهخوبی جریان نداشته باشد، دمای گیربکس افزایش مییابد و روغن دچار اکسیداسیون یا سوختگی میشود.
4. سر خوردن یا لغزش دندهها (Gear Slipping)
در حالت Gear Slipping، گیربکس نمیتواند دنده را نگه دارد یا خودرو بدون هماهنگی با دور موتور، گاز میخورد اما جلو نمیرود. این یکی از خطرناکترین علائم خرابی فیلتر است و نشان میدهد فشار روغن به اندازهای نیست که کلاچها را درگیر نگه دارد.
5. لرزش یا صدای غیرعادی هنگام رانندگی
وقتی روغن بهخوبی پمپ نمیشود، ممکن است اجزای داخلی گیربکس روانکاری نشوند و بهصورت خشک با هم درگیر شوند. در این حالت، خودرو ممکن است هنگام تعویض دنده یا حتی در حرکت معمولی، لرزشهای غیرعادی یا صداهایی مانند زوزه، تقتق یا ضربه تولید کند.
6. چراغ چک یا چراغ گیربکس روشن میشود
در برخی خودروها، مخصوصاً مدلهای جدید، زمانی که فشار روغن گیربکس غیرنرمال باشد یا سنسورهایی مثل سنسور فشار روغن یا دمای گیربکس مشکلی گزارش دهند، چراغ هشدار گیربکس روشن میشود. اگر همزمان با روشن شدن این چراغها علائم بالا را داشتید، حتماً فیلتر گیربکس اتوماتیک را بررسی کنید.
هر چند وقت یکبار باید فیلتر گیربکس اتوماتیک تعویض شود؟
معمولاً فیلتر گیربکس اتوماتیک هر ۴۰,۰۰۰ تا ۶۰,۰۰۰ کیلومتر بسته به نوع خودرو و سبک رانندگی نیاز به تعویض دارد. البته بعضی خودروها فیلتر غیرقابل تعویض (داخل گیربکس) دارند و همراه با تعویض روغن، فقط باید شسته شوند. در دفترچه راهنمای خودرو معمولاً بازهی مناسب تعویض درج شده است.
تفاوت فیلتر گیربکس اتوماتیک داخلی و خارجی
در بعضی از گیربکسها (به خصوص CVT یا DCT)، دو نوع فیلتر داریم:
- فیلتر داخلی: داخل گیربکس تعبیه شده و نیاز به باز کردن کامل پوسته دارد. معمولاً فقط در زمان سرویس اساسی بررسی یا تعویض میشود.
- فیلتر خارجی: شبیه فیلتر روغن موتور است و در دسترستر میباشد. در سرویسهای معمول به راحتی قابل تعویض است.
دانستن نوع فیلتر خودرو شما به انتخاب روش سرویس مناسب کمک میکند.
خرابی فیلتر چه آسیبهایی به گیربکس وارد میکند؟
اگر فیلتر خراب را نادیده بگیرید، ممکن است با عواقب جدی زیر مواجه شوید:
- آسیب به پمپ روغن گیربکس
- کاهش عمر کلاچها و شیرهای برقی
- از کار افتادن کامل گیربکس در درازمدت
- هزینههای بسیار بالا برای تعمیر یا تعویض کامل گیربکس
به همین دلیل توصیه میشود در صورت مشاهده علائم، هرچه سریعتر اقدام به سرویس و در صورت نیاز تعویض فیلتر کنید.
خودروهایی که بیشتر درگیر این مشکل میشوند
برخی خودروهای اتوماتیک به دلیل طراحی حساستر یا استفاده از گیربکسهای CVT یا DCT، بیشتر درگیر مشکلات ناشی از فیلتر هستند. برای مثال:
- چری آریزو ۵ و تیگو ۷: گیربکس آریزو 5 و گیربکس تیگو 5 دارای گیربکس CVT و حساسیت بالا نسبت به تعویض روغن.
- جک S5 و J4: در صورت عدم سرویس بهموقع، فیلتر زودتر اشباع میشود.
- هایما S7: عملکرد گیربکس وابستگی زیادی به تمیزی روغن دارد.
پس اگر خودروی شما از این نوع گیربکس بهره میبرد، حتماً توجه ویژهای به فیلتر داشته باشید.
نتیجهگیری
فیلتر گیربکس اتوماتیک، نقش حیاتی در حفظ سلامت سیستم انتقال قدرت دارد. گرفتگی یا خرابی این فیلتر میتواند باعث اختلال در تعویض دنده، داغ شدن گیربکس، بوی سوختگی و حتی خرابی کامل آن شود. تشخیص زودهنگام علائم و رسیدگی بهموقع میتواند از هزینههای گزاف جلوگیری کند.
اگر در تهران هستید: تعمیرگاه تخصصی سون گیربکس در کنار شماست!
اگر علائمی از خرابی فیلتر گیربکس اتوماتیک یا سایر مشکلات مربوط به گیربکس اتوماتیک را مشاهده کردید، پیشنهاد ما این است که حتماً به تعمیرگاه گیربکس تخصصی سون گیربکس مراجعه کنید. ما در سون گیربکس با تجربه بالا و تجهیزات تخصصی، آمادهایم تا مشکلات گیربکس اتوماتیک انواع خودروهای ایرانی و خارجی را بهصورت حرفهای عیبیابی و تعمیر کنیم. مشاوره رایگان، استفاده از روغن و قطعات اصلی، و گارانتی خدمات از مزایای ویژه ماست.
